In de maandelijkse ‘Babul’ gaan we met een oud-student Geesteswetenschappen in gesprek over diens scriptieonderwerp. Wat heeft de voormalige scriptieschrijver gemotiveerd, en wat zijn diens grootste realisaties en uitdagingen geweest? Voor deze editie gingen we in gesprek met Roebi Heinst over haar masterscriptie A Case Study of Orphan Black’s Japanese Remake: Identifying Cultural Adaptation Shifts in the Characters of Seven Genes voor de master Translation Studies aan de Universiteit van Leiden, waarvoor zij cum laude is geslaagd.
Roebi’s fascinatie voor de Japanse taal en cultuur begon al op de middelbare school. ‘Ik ontdekte een Japanse animatieserie op YouTube en raakte helemaal in de ban van de taal en cultuur. Dat heeft me uiteindelijk geïnspireerd om Japanstudies te gaan doen aan de Universiteit van Leiden.’ In deze bachelor- en masteropleiding combineerde ze taalonderwijs met geschiedenis en cultuurvakken, inclusief een jaar uitwisseling in Japan. Haar keuze om daarna een master Translation Studies te volgen, kwam voort uit haar interesse in taal als brug tussen culturen.
Roebi had eerder de originele versie van Orphan Black – een internationaal bekroonde sciencefictionserie over klonen en identiteitskwesties – gezien en vond de serie heel tof. Toen ze erachter kwam dat er een Japanse remake was gemaakt van deze serie moest ze die natuurlijk zien. Wat haar direct opviel, was hoe expliciete thema’s zoals naaktheid, geweld, drugs en queerness in de Japanse versie sterk afgezwakt of volledig weggelaten werden. Dit wilde ze in haar scriptie verder onderzoeken. ‘Ik was nieuwsgierig naar hoe ze deze thema’s konden vertalen naar een Japanse context, waar ze vaak worden gecensureerd. Het resultaat was opmerkelijk. Het viel me op dat de sterke eigenschappen van hele toffe karakters in de remake enorm waren verwaterd, vooral de queer karakters.’ Haar onderzoek richtte zich specifiek op culturele aanpassingen, zoals te zien in de personages. ‘Cosima bijvoorbeeld. Zij is in het origineel een badass en openlijk queer karakter met dreads. Van haar hebben ze in de Japanse remake echt een grijze laboratoriummuis gemaakt. Heel erg soft spoken, met een lijzig accent. Daar belichaamt zij echt de typische nerd. En van de broer van de hoofdpersoon – die in de originele versie gewoon echt openly gay is en zich nergens iets van aantrekt – hebben ze het ‘onschuldige kleine broertje’ gemaakt.’ Daarnaast werden verhaallijnen herschreven: ‘Drugssmokkel veranderde in het verkopen van neppe merktassen, en een criminele hoofdpersoon kreeg een redeeming backstory om sympathieker over te komen.’
De grootste uitdaging tijdens het schrijfproces was voor Roebi het academisch schrijven. ‘Ik vond het lastig om mijn bevindingen te koppelen aan bestaande literatuur en dit te presenteren als relevant onderzoek. Het veld van remake studies is klein, waardoor ik mijn onderzoek grotendeels zelf moest onderbouwen.’ Juist omdat het veld van remake studies klein is, vond Roebi het belangrijk om hierop te focussen. ‘Binnen remake studies gaat de meeste aandacht naar boeken, terwijl culturele adaptaties op andere platforms, zoals televisieseries, vaak worden genegeerd. Dat is zonde, want er zijn zoveel verschillende vormen van culturele adaptatie die de moeite waard zijn om te onderzoeken,’ legt ze uit. Haar scriptie draagt bij aan het vergroten van de aandacht voor dit relatief onbekende onderzoeksgebied. ‘Adaptaties zoals deze verdienen meer academische aandacht. Ze bieden een unieke kijk op hoe culturen elkaar beïnvloeden en hoe creatieve werken afhankelijk van hun context veranderen.’ Hoewel Roebi niet van plan is om verder te gaan in de academische wereld, blijft het thema van culturele verschillen een rode draad in haar werk. ‘Mijn focus ligt nu op literair vertalen van Japans naar Nederlands, waar die culturele nuances waar ik zo op heb gefocust bij mijn scriptie een cruciale rol spelen.’Roebi’s tip voor studenten die nog moeten beginnen? ‘Kies een onderwerp waar je echt gepassioneerd over bent. Ik heb urenlang de originele serie en de remake naast elkaar gekeken. Back to back. Dat moet je leuk vinden, anders wordt het een martelgang!’ Met haar scriptie zet Roebi een waardevolle stap in een niche die nog volop in ontwikkeling is.
Babel Magazine 