De ongemakkelijke hoekjes van de samenleving

Alles op de hak en het ongemak druipt door je beeldscherm in het sketchprogramma Nieuw Zeer. Van actueel gezanik over #metoo en homofobe bejaarden tot aan herrie in de stiltecoupé en ongemak in de wachtkamer. Maatschappijkritiek met een behoorlijke scheut satire. Bij Babel smulden we ervan.

Het onlangs verschenen programma gevuld met scherpe en pijnlijke scènes is een verademing op de Nederlandse buis en een goede aanvulling op je wekelijkse dosis humor en spotternij, direct uitgezonden na Zondag met Lubach. Anders dan Lubachs nog altijd succesvolle, meer onderzoeksjournalistieke onemanshow, neemt Nieuw Zeer de kijker niet aan de schertsende hand mee. Het laat de kijker zelf broeden op de samenleving waarin we de beste versie van onszelf willen zijn. Een samenleving waarin we iedereen graag tevreden houden, maar de plank soms vreselijk hard misslaan. 

‘Is dat niet een klein beetje de omgekeerde wereld?’

Mijn persoonlijke favoriet? ‘De karige crematie’ waar een kakkineuze moeder tijdens het condoleren toch nog even wil melden dat ze het wel erg jammer vond dat er bij aankomst helemaal niks te eten was. ‘Maar er zijn toch broodjes?’ snikt de nabestaande. ‘Ja, maar dat is alleen maar met vlees en kaas en dat eet dochter Toehita niet.’ De nabestaande adviseert het kakgezin, dat notabene ‘helemaal uit Haren is gekomen’, even navraag te doen bij het buffet. ‘Oh, is dat niet een klein beetje de omgekeerde wereld? Kan jij het niet vragen? Het is toch jouw dag. Als het kan een bruin broodje, het liefst spelt,’ aldus de opdringerige crematiegast, briljant gespeeld door Beppie Melissen.

Melissen is niet de enige die schittert in de NTR-serie. Programmamakers Niek Barendsen en Ilse Warringa verzamelden een cast vol bekende acteurs die allen de kunst van de karikatuur tot in de puntjes beheersen. Frank Lammers als beestachtige TBS-er, Tjitske Reidinga als solidaire veganist, en Elise Schaap als de zogenaamd maatschappelijk betrokken vlogger. Nagenoeg elke sociale groep wordt kaalgeschoren in de soms net iets te geforceerde en theatrale dialogen. 

Grote en kleine beslommeringen

Echter snapt iedere gemiddelde kijker dat de sketches niet één-op-één uit het echte leven zijn gegrepen, maar een uitvergroting zijn van onze moderne samenleving waarin we allemaal zo correct, welgemanierd en woke mogelijk proberen te zijn. In een tijd vol discussie over grote thema’s als integratie, emancipatie en diversiteit en daarnaast klein maatschappelijk sores over gezond eten, de ontwikkeling van onze kinderen en genderneutrale toiletten, heeft het programma genoeg om uit te putten. Met name die prullerige beslommeringen over de lengte van geslachtsdelen of de vooringenomenheid van obers dat de vrouw wijn en de man bier heeft besteld, laten zien dat, ondanks onze sociale mankementen, het eigenlijk verdraaid goed gaat met de samenleving. 

In een andere scène zien we Ilse Warringa – de steractrice die met het succes van deze serie wellicht eindelijk van haar Juf Ank-keur af komt – als keurige kantoorbazin in ‘Gefeliciteerd met het Suikerfeest’. Nadat blijkt dat schoonmaakster Fatma geen Ramadan viert, volgt een minuut lang gestamel en gestotter waarin de kantoorbazin zoekt naar een ander woord voor moslima. ‘Ik bedoel… Nee, maar ik heb altijd gedacht… Want je bent toch een… Dat is toch zo?’ Ook in mijn huiskamer viel het even stil. 
Het kleine half uur durende programma is, hoewel misschien niet het meest geschikt als wegkijker met de familie op de bank, iets wat je in gezelschap moet kijken. Het plaatsvervangende ongemak dat tijdens het kijken door de ruimte dwaalt, is de grote kracht van de sketchserie. Met bijtende humor nodigt Nieuw Zeer uit tot nadenken, tot kritisch op jezelf en anderen reflecteren en wellicht tot een diepgaande huiskamerdialoog.

Tekst: Freek Haye // Beeld: Dorota Dabrowska

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s